Σελίδα 1 από 6

Μνημεία

Η συμβολή των Επτανήσων στην Επανάσταση του 1821: Αφιέρωμα του πολιτιστικού περιοδικού της Ένωσης Επτανησίων Ελλάδας (ΕΕΕ).
Το myEptanisa.gr έχοντας πάντα ως στόχο την προβολή του πολιτισμού και της ιστορίας των Επτανήσων, πραγματοποιεί αφιέρωμα για τη συμβολή των νησιών στην Επανάσταση του 1821, με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την κήρυξή της. Το αφιέρωμα θα έχει τη μορφή συνεντεύξεων-αφηγήσεων, στις οποίες μέλη της Ένωσης θα μοιραστούν με τους αναγνώστες τοπικές ιστορίες και μαρτυρίες που ρίχνουν φως στις προσπάθειες των Επτανησίων να συνδράμουν με κάθε τρόπο τους επαναστατημένους, σε μια περίοδο που τα νησιά τελούσαν υπό αγγλική κατοχή. 

Φέτος η Ελλάδα γιορτάζει 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Στο πλαίσιο της εθνικής επετείου, το Μουσείο Καποδίστρια - Κέντρο Καποδιστριακών Μελετών εδώ και δύο χρόνια υλοποιεί ένα σημαντικό ερευνητικό πρόγραμμα, με τίτλο  «Ο Ιωάννης Καποδίστριας, οι Επτανήσιοι και η Επανάσταση του 1821», που στόχο έχει την ανάδειξη της συμβολής των Επτανησίων στην Ελληνική Επανάσταση.

Σε μια περίοδο έντονων διεργασιών και παρεμβάσεων στο πολιτιστικό και μουσειακό περιβάλλον της χώρας, καθώς και σε μια εποχή κατά την οποία η πανδημία δημιουργεί καθημερινά νέες πραγματικότητες και ανησυχίες στην κοινωνία μας, οι μουσειακοί φορείς της Επτανήσου, που υπέγραψαν το υπόμνημα συνεργασίας και ίδρυσης του Δικτύου Μουσείων Ιονίων Νήσων (Δι.Μ.Ι.Ν), προχώρησαν στο επόμενο βήμα θωράκισης της προσπάθειάς τους, ανταποκρινόμενοι στις προκλήσεις των καιρών.

Μέρος Α’

Απόσπασμα από το ημερολόγιο του για την άφιξη στην Κεφαλονιά και την επίσκεψη στην Ιθάκη

Έλληνας πολιτικός και διπλωμάτης. Διετέλεσε Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας και πρώτος Κυβερνήτης του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους, το οποίο ίδρυσε εκ θεμελίων και με την προσωπική του περιουσία.

Πλούσια ήταν η αρχαιολογική «σοδειά» της νέας υποβρύχιας έρευνας στο ιστορικό μπρίκι «Μέντωρ», ιδιοκτησίας του λόρδου Έλγιν, το οποίο βυθίστηκε εξαιτίας της κακοκαιρίας στον όρμο του Αγίου Νικολάου στα Κύθηρα το 1802, ενώ μετέφερε μέρος των αρχαιοτήτων που είχαν κλαπεί από τον Παρθενώνα και άλλα αρχαία μνημεία των Αθηνών!

Η φετινή χρονιά είναι αφιερωμένη στην ιστορική μνήμη και τον αναστοχασμό. Δεν αρκεί να γιορτάσουμε τα διακόσια χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Πρέπει και να κατανοήσουμε σε βάθος τα ιστορικά γεγονότα: Εν γνώσει μας ή εν αγνοία μας, παραμένουν πάντοτε ζωντανά, διατρέχοντας την καθημερινότητά μας, ορίζοντας την εθνική μας ταυτότητα, προδιαγράφοντας ως ένα βαθμό το μέλλον μας ως λαού. Για αυτό και έχουν τόσο μεγάλη σημασία εκδηλώσεις και δράσεις όπως αυτές που προγραμματίζει για το 2021 και το 2022 η «Πρωτοβουλία 1821-2021».

Το «Με τα λόγια (γίνεται)» και η Ελληνοαμερικανική Ένωση συνεχίζουν τον εορτασμό των 10 χρόνων τού «Με τα λόγια (γίνεται)»με ένα αφιέρωμα εμπνευσμένο από το ποιητικό και πεζό έργο τού Διονυσίου Σολωμού. Και αυτή η εκδήλωση –όπως και η αμέσως προηγηθείσα– συνδυάζει την 10η επέτειο τού «Με τα λόγια (γίνεται)» με έναν «λοξό», δια της ποιήσεως, εορτασμό των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821.

Ύστερα από δέκα χρόνια σπουδών και επαφής με σημαντικές προσωπικότητες του ιταλικού και ευρωπαϊκού πνεύματος στην Ιταλία, ο 20χρονος Διονύσιος Σολωμός επιστρέφει το 1818 στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Ζάκυνθο.

Ο Ρόμιλι Τζένκινς, μετέπειτα καθηγητής Μοντέρνας Ελληνικής Ιστορίας στα Πανεπιστήμια Camebridge και King’s College γράφει στο «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» τον Μάρτιο του 1940:

«Το τελευταίο γράμμα που έλαβεν ο Σολωμός πριν αποπλεύση από την Βενετίαν, προήρχετο από τον Ιωσήφ Μοντάνι, αδιόρθωτον πατριώτην και διευθυντήν περιοδικών, με τον οποίον είχε συνδεθή διά διλιάς εις Πανεπιστήμιον

            Στο καλό λοιπόν, αγαπητέ μου Διονύσιε, στο καλό…
            Εσύ τουλάχιστον επιστρέφεις σε μια πατρίδα, η οποία ημπορεί να ονομαστή πατρίς, έστω και αν το όνομα ‘προτεκτοράτον’ δεν είνε παρά επένδυσις της
σκλαβιάς,
           και όμως ο νόμος, τα όπλα, η διοίκησις είνε στα χέρια σας

Ο πατριωτισμός σου θα είνε σεβαστά…ο πατριωτισμός σου θα είνε η υψηλοτέρα σου έμπνευσις…η καλλιτέρα κατάστασις είνε η του ελευθέρου ανθρώπου και σε ζηλεύω πολύ, ενώ συγχρόνως ευχαριστώ τον Θεόν που σου έχει χαρίσει αυτήν την κατάστασιν»

Έτσι, στα τέλη του 1818, ο Διονύσιος Σολωμός φτάνει στη Ζάκυνθο.

Δέκα χρόνια πριν, όταν έφευγε από την Ζάκυνθο, την άφηνε στα χέρια των Γάλλων. Τώρα, τη βρίσκει υπό την κυριαρχία των Άγγλων χωρίς τις ελευθερίες, τις οποίες ζήλευε ο Μοντάνι στο γράμμα του.

Ο αυταρχικός άγγλος Αρμοστής των Επτανήσων Τόμας Μέτλαντ είχε επιβάλει το απολυταρχικό Σύνταγμα του 1817.

«Όταν ο Διονύσιος Σολωμός, νέος, ωραίος, λιγνός και γεμάτος χάριν, γοητευτικός, την φωνήν και τους τρόπους, επέστρεψεν εκεί με όλην την κομψότητα που είχεν αποκτήση με δεκαετή παραμονήν εις την Ιταλίαν, η Ζακυνθινή αριστοκρατία ήτο ακόμη εις την ακμήν της. Οι ευγενείς εξακολουθούσαν να αγοράζουν χωράφια και να κτίζουν μέγαρα, εξακολουθούσαν να κανονίζουν τους δυναστικούς γάμους των να πλουτούν από την ευφορίαν της γης και τον μόχθον των χωρικών»

Θα ήταν αδύνατον όμως ο Διονύσιος Σολωμός να ενστερνιστεί έναν τέτοιον τρόπο ζωής.

Μένοντας αρχικά στο σπίτι της μητέρας του και εν συνεχεία συγκατοικώντας με τον αδερφό του Δημήτριο στο πατρικό τους αρχοντικό σπίτι, σχημάτισε μια ζωηρή παρέα από επιστήμονες και λογοτέχνες.

«Ο πιο εξαιρετικός αντιπρόσωπος της παρέας, την οποίαν όλο και περισσότερον άρχισεν ο Σολωμός να συναναστρέφεται, ήταν ο δόκτωρ Ταγιαπιέρας. Ο Ταγιαπιέρας είχε ζήση ως σπουδαστής της ιατρικής στο Παρίσι τον καιρόν της Γαλλικής Επαναστάσεως και ήτο φανατικός Ιακωβίνος.

»Στη Ζάκυνθο είχε χορέψη την Καρμανιόλα (σ.σ. χορός της Γαλλικής Επανάστασης) μαζί με τους άνδρας του επαναστατικού στρατεύματος της γαλλικής κατοχής του 1797. Εκτός τούτου είχε χρηματίση ιατρός του περιβόητου Αλή Πασά των Ιωαννίνων»

Άλλα μέλη της παρέας αυτής ήταν ο ποιητής Γεώργιος Τερτσέτης και συγγραφέας Αντώνιος Μάτεσις, αλλά και ο κόντες Παύλος Μερκάτης.

«Τα συμπόσια που ωργάνωσεν αυτή η συντροφιά παρείχαν διασκεδάσεις πολύ διαφορετικού χαρακτήρος από τας σοβαροφανείς ματαιότητας του αρχοντικού του κόμητος Μερκάτη.

»Το πιοτό έρρεεν αφθόνως, επαναστατικά και σατυρικά τραγούδια εγράφοντο και εψάλλοντο, άθλοι διεπράττοντο παρόμοιοι προς εκείνους, οι οποίοι εις την Αγγλίαν αποτελούν το προνόμιον των νέων φοιτητών των παλαιών πανεπιστημίων και γενικώς η συντροφιά έγινε περιβόητος ανά την πόλιν και εφείλκυε τα λοξά βλέμματα των ευυπολήπτων πολιτών και των αρχών».

Βρισκόμαστε λίγα χρόνια πριν το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και όπως είδαμε εξετάζοντας την προεπαναστατική δράση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, η Φιλική Εταιρεία είχε έντονη δράση και στη Ζάκυνθο.

«Μέλη της Φιλικής Εταιρείας, δίδοντας τον επισημότερον των όρκων και δεσμευόμενα διά των ιερωτέρων χριστιανικών κυρώσεων να μην ησυχάσουν ποτέ έως ότου εκδιωχθή ο Τούρκος και το γένος ελευθερωθή, υπήρχαν εις την Ρωσσίν, τας παραδουναβείους επαρχίας, την Ελλάδα, τας Ιονίους νήσους και αυτήν την Κωνσταντινούπολιν.

»Η νήσος Ζάκυνθος ήτο προθυμότατη να παίξη τον ρόλον της. Φιλικοί εξ’ όλων των κοινωνικών τάξεων ωρκίζοντο πολυάριθμοι: ο ζακυνθίνος κλάδος της Εταιρείας υφίστατο από του 1817 και ετέλει υπό την ηγεσίαν του κόμητος Διονυσίου Ρώμα. Υπάρχει παράδοσις καθ’ ήν τόσον ο Διονύισιος όσον και ο Δημήτριος Σολωμός ήσαν μεμυημένοι, προκειμένου περί του Διονυσίου αναφέρονται μετά βεβαιότητος η εξοχική εκκλησία όπου έδωκε το όρκον και τα ονόματα του κατηχητού και του αναδόχου του»

Όπως αναφέρεται στα αρχεία του Μουσείου Σολωμού & Επιφανών Ζακυνθίων, ο Διονύσιος Σολωμός μυήθηκε στη Φιλική από τον Νικόλαο Καλύβα και τον Φραγγίσκο Καρβελλά, ενώ το τελετουργικό της μύησής του έγινε από τον ηρωικό ιερέα Άνθιμο Αργυρόπουλο που ανάμεσα σε δεκάδες νέα μέλη είχε ορκίσει και τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.

Ο Σολωμός εξάλλου, όπως και οι Τερτσέτης και Μάτεσις, είχε παρακολουθήσει στη Ζάκυνθο τα μαθήματα του επίσης φιλικού Αντώνιου Μαρτελάου.

Οι μήνες περνούν και ο Διονύσιος Σολωμός δένεται όλο και περισσότερο με τον τόπο του και τον ιερό σκοπό της απελευθέρωσής του.

Η αρχική του επιθυμία, το 1818, η παραμονή του στη Ζάκυνθο να είναι προσωρινή όλο και ξεθωριάζει.

Mοίρα του είναι να γίνει ο Εθνικός μας Ποιητής.

 

Πηγή:in.gr
Φωτογραφία: lifo.gr

Σελίδα 1 από 6

Στοιχεία Επικοινωνίας

Πολιτιστικό Περιοδικό Ποικίλης Ύλης
ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

myEptanisa

Τ.Θ. 62043
Τ.Κ. 15201, Χαλάνδρι

Τηλ. & Fax: 2106017441

e-mail: info(at)myeptanisa.gr

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στο myeptanisa.gr . Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Για Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την σελίδα μας με τους όρους χρήσης. Περισσότερες πληροφορίες…